دنياي اقتصاد– شوراي عالي مسكن با طرحي كه محتواي آن تبديل واحدهاي نوساز موجود در شهرها به مسكن مهر است، موافقت كرد.جاذبه طرح جديدي كه وزارت مسكن براي رفع دو چالش اصلي بازار يعني «عرضه بدون مشتري واحدهاي نوساز» و «طولاني شدن انتظارها در مسكن مهر» تدوين كرده، به قدري است كه شوراي عالي مس كن بلافاصله به آن واكنش مثبت نشان داد، به طوري كه بعد از تشريح جزئيات آن در جلسه دوشنبه، رييس شورا دستور پيگيري و اجراي سريع آن را صادر كرد.
شوراي عالي مسكن بعد از سه ماه تعطيلي ناشي از تغيير كابينه، عصر پريروز تشكيل جلسه داد و با طرحي كه محتواي آن تبديل واحدهاي نوساز موجود در شهرها به مسكن مهر است، موافقت كرد.
حساسيت طرح جديدي كه وزارت مسكن براي رفع دو چالش اصلي بازار يعني «عرضه بدون مشتري واحدهاي نوساز» و «طولاني شدن انتظارها در مسكن مهر» در نظر گرفته، به قدري است كه شوراي عالي مسكن بلافاصله به آن واكنش مثبت نشان داده، به طوري كه بعد از تشريح جزئيات آن در جلسه دوشنبه، رييس شورا دستور پيگيري و اجراي سريع آن را صادر كرد.طرح تبديل واحدهاي نوساز به مسكن مهر، آپارتمان‌هايي كه به هر دليل فروش نرفته اما دست اول است را هدف قرار مي‌دهد و وزارت مسكن از طريق وزارت تعاون متقاضيان مسكن مهر را براي خريد اين واحدها معرفي مي‌كند. ضمن اينكه 15‌ميليون تومان تسهيلات نيز در اختيار خريداران قرار مي‌دهد. نكته برجسته در اين طرح كنترل قيمت فروش مسكن است. وزارت مسكن در تفاهم با سازنده‌ها ضمن اينكه زمين را به اجاره 99 ساله درآورده و قطعه زمين جديدي معادل ارزش ريالي زمين قبلي به آنها تحويل مي‌دهد، واحدها را به قيمت ساخته شده به متقاضيان مسكن مهر تحويل مي‌دهد. اين دستورالعمل باعث مي‌شود قيمت واگذاري هر متر مربع از خانه‌هاي رسوب شده به جاي ارقام ميليوني به حدود 500 تا 600‌هزار تومان كاهش يابد.پيش‌بيني مي‌شود در صورت اجراي اين طرح، 400‌هزار واحد مسكوني نوساز در شهرها كه ماه‌هاست روي دست سازنده‌ها مانده با قيمت پايين به بازار عرضه شود. واكنش بازار نيز احتمالا كاهش بيشتر قيمت‌ها خواهد بود چون سازنده‌هاي جزء وقتي مشاهده كنند كه مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني به زير قيمت عرف بازار در حال عرضه و خريد سريع است، آنها نيز قيمت‌ها را خواهند شكست.
نحوه تبديل
به گزارش دنياي اقتصاد، رييس جمهور در جلسه دوشنبه گذشته شواري عالي مسكن، تسريع در اجراي طرح مسكن مهر را مورد تاكيد قرار داد و از دستگاه‌هاي مرتبط خواست وظايف خود را در اين بخش به سرعت انجام دهند. در اين جلسه همچنين توافق شد وزارت مسكن واحدهاي نيمه‌تمام و تمام شده در كشور را با تهاتر (معاوضه) زمين و خريد اعيان واحد مسكوني در اختيار متقاضيان مسكن مهر قرار دهد. يك عضو شوراي عالي مسكن با بيان اينكه نظر كلي شورا دراين باره مثبت است، به دنياي اقتصاد گفت: رييس جمهور تاكيد داشتند واحدهاي نيمه‌ساز و ساخته شده خيلي زود در قالب مسكن مهر واگذار شوند.وي افزود: شرايط تبديل واحدهاي موجود در بازار به مسكن مهر به گونه‌اي خواهد بود كه فقط ساختمان‌هايي كه قيمت زمين آنها در حدود 30 تا 40‌درصد هزينه ساخت است را شامل مي‌شود. وي تصريح كرد: در مناطقي اين طرح اجرا خواهد شد كه سهم قيمت زمين آن منطقه در قيمت ساخت، بيشتر از متري 100 تا 150‌هزار تومان به ازاي هر متر مربع نباشد. براين اساس وزارت مسكن معادل ارزش زمين اين واحدها در منطقه‌اي ديگر به سازنده زمين واگذار مي‌كند تا او بتواند دوباره به فعاليت ساخت‌وساز و سرمايه‌گذاري در اين بازار ادامه دهد.
انبوه‌سازان موافقند يا مخالف؟
تضمين موفقيت طرح تبديل خانه‌هاي نوساز به مسكن مهر در صورتي است كه سازنده‌ها از ورود به اين طرح احساس رضايت داشته باشند. اين رضايت نيز فقط در صورتي حاصل مي‌شود كه سود ناشي از فروش زير قيمت بازار بيشتر از ضرر ناشي از ادامه رسوب واحدهاي ساخته شده باشد. انبوه‌سازاني كه در آينده نزديك طرف معامله با وزارت مسكن قرار خواهند گرفت؛ دو راه براي انتخاب دارند.اول اينكه به رويه كنوني فروش ملك در بازار كه در آن قيمت بدون هيچ ضابطه‌اي تعيين مي‌شود خاتمه داده و به يك سود معقول رضايت دهند تا از اين طريق، سرمايه‌شان آزاد شده و امكان مجدد سرمايه‌گذاري پيدا كنند. در اين راه ظاهرا ناكامي‌هايي وجود دارد، اما سياست‌گذاران مسكن مي‌گويند اين كاملا به نفع انبوه‌سازان است. چون ارائه زمين مابه‌ازا به انبوه‌سازان مسير ساخت‌و‌ساز را برايشان هموار مي‌كند. ضمن اينكه در قيمت توافقي، به اندازه كافي سود براي آنها درنظر گرفته شده است. راه دوم، پشت كردن به پيشنهاد مطرح شده است و انتظار مجدد براي رونق در بازار و فروش واحدها به قيمتي كه دلخواه سازنده‌هاست.اگر انبوه‌سازان اين مسير را انتخاب كنند ممكن است در ظاهر، شانس كسب سود در آينده را براي خود حفظ كرده باشند، اما ممكن است هيچ‌وقت ديگر بازار مسكن مثل سال 86 رونق نگيرد و قيمت‌ها ديگر افزايش پيدا نكند.به نظر مي‌رسد با پيشنهادي كه اكنون وزارت مسكن روي ميز كار انبوه‌سازان گذاشته، فرصتي نيمه‌ طلايي را در اختيار آنها قرار داده است.در اين ميان بهتر آن است كه مسوولان بخش مسكن شيوه‌اي درست براي تعيين قيمت واگذاري واحدهاي رسوبي طراحي كنند. اصل طرح مطمئنا مورد تاييد بازار ساختمان است به شرطي كه سود دو طرف ماجرا كه سازنده‌ها و مردم هستند، بدون اغماض ديده شود.

تلفیق «مسکن مهر» با «رونق بازار» خطاست
سحرباباخانی: اگرچه دولت در یک حرکت جهشی و ضرب‌الاجلی تصمیم دارد در قالب طرح تهاتری، واحدهای مسکونی رسوب شده انبوه‌سازان را باحذف هزینه عرصه و کسر هزینه اعیان و همچنین ارائه وام 15‌میلیونی ساخت، آنها را از انبوه‌سازان خریداری کرده و به متقاضیان مسکن مهر واگذار کند، اما نقطه‌چین‌ها و ابهامات فراوانی در پیش روی این طرح وجود دارد.کمال اطهاری، کارشناس مسکن در همین رابطه به دنیای اقتصاد گفت: تلفیق طرح مسکن کم در آمدها و رونق بخشی به بازار مسکن، خطای مسلم است، چراکه این دو معضل باید کاملا متفاوت و در جایگاه ویژه خود مورد بررسی قرار گیرند‌.وی در ادامه با اشاره به موانع موجود بر سر راه این طرح توضیح داد: طرح تهاتری هدف اصلی مسکن مهر برای کم درآمد‌ها را محقق نمي‌کند و تنها اقشار متوسط به بالای جامعه مي‌توانند در این طرح مشارکت کنند، چراکه این روش با در نظر گرفتن درآمد پایین و پس‌انداز محدود اقشار کم درآمد، فرصت ارتقاي تدریجی را از این افراد خواهد گرفت.به عقیده اطهاری نکته قابل توجه و تامل در این میان هزینه نگهداری ساختمان‌هایی است که توسط انبوه‌سازان و با نیت سود بیشتر ساخته شده است و مسلما اقشار کم در آمد از عهده هزینه نگهداری شامل تاسیسات آسانسور یا هزینه شارژ ماهیانه ساختمان‌های پر واحد بر نخواهند آمد و این طرح باعث فشار مضاعف بر کم درآمد‌ها خواهد شد.وی همچنین یادآور شد: اقشار کم درآمد زمانی که خود، سازنده باشند برای صرفه‌جویی در هزینه‌های ساخت، نمای ساختمان راحداقل تا 5سال تکمیل نمي‌کنند با این شرایط چطور مي‌توان انتظار داشت که از عهده هزینه‌های یک آپارتمان لوکس بر بیایند؟ در ضمن در کنار این مسائل فرهنگ آپارتمان نشینی و نحوه برقراری ارتباط و تغییر بافت و شرایط محل زندگی آنها نیز مي‌تواند مساله ساز شود.این کارشناس مسکن همچنین در پیش‌بینی نحوه استقبال انبوه‌سازان از طرح تبدیل خانه‌های خالی به مسکن مهر گفت: این طرح برای پر درآمدها نیز چندان جالب و جذاب به نظر نمي‌آید، چرا که شاید انبوه‌سازان ریسک دیرکرد فروش ساختمان‌ها را به واگذاری زیر قیمت آن ترجیح دهند و از طرف دیگر واگذاری زمین جدید به نوعی مساوی است با دغدغه ساخت و ساز جدید‌. اطهاری در پایان تاکید کرد: نمي‌توان مقوله سرمایه‌های اجتماعی و آداب و منزلت اجتماعی در بازار مسکن را با یکدیگر تلفیق کرد و اجرای این طرح به این صورت، خود معضلات ویژه ای به دنبال خواهد داشت.